ମା ବେଳେ ବେଳେ ମୋ ଅଗନ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ କୁ ଝେଳି,
ସେ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ ମୋ ନିମିତ୍ତେ ସୁଖ ଗେଳି।
ତା’ର ଅଖି ଅନ୍ଧାର ହେଲେ ମୋ ଦିଗରେ ଦେଖି,
ମୁଁ ଅନ୍ଧା ଭାବେ ଚାଲିଲି ତା’ ମନକୁ ହେଲା ଦୁଃଖି।
– ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର
ମା’ – ଏହି ଶବ୍ଦଟି ମାନବ ଜୀବନର ଏମିତି ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶବ୍ଦ, ଯାହାରେ ଥାଏ ଅନନ୍ୟ ଶକ୍ତି, ନିଃଶର୍ଥ ଭଲପାଇବା, ଅପାର ସହନଶୀଳତା ଓ ଦୟାର ଶାଶ୍ୱତ ଗୁଣ। ମା’ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ଶିକ୍ଷିକା, ପ୍ରଥମ ଗାଇଡ଼, ଏବଂ ଆମ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଦୈବତା। ମା’ ବିନା ସୃଷ୍ଟି ଅସମ୍ଭବ,ଏହି ତଥ୍ୟ କେବଳ ଜୈବିକ ନୁହେଁ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ।
ଇସଲାମ ଧର୍ମ ମା’ଙ୍କୁ ଅପାର ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି। ଇସଲାମ ଧର୍ମର ସଂସ୍ଥାପକ ହଜରତ ମୁହମ୍ମଦ ମୁସ୍ତଫା (ସଲ୍ଲଲ୍ଲାହୁ ଅଲାଇହି ୱସଲ୍ଲମ) କହିଛନ୍ତି –
“ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ମା’ଙ୍କର ପାଦ ତଳେ ସ୍ୱର୍ଗ ରହିଛି” (ତିରମିଜି)।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ମା’ଙ୍କୁ ସେବା କରିବା, ସେମାନଙ୍କର ଅଗ୍ରାଧିକାର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରିବା ମାନବ ଜୀବନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ମୋକ୍ଷ ମାର୍ଗ। ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଚର ହଜରତ ଅବୁ ହୁରେରା (ର) କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ନବୀ (ସ.ଅ.ସ)ଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ପଚାରିଲେ, “ମୋ ସେବାର ସର୍ବାଧିକ ଅଧିକାର କାହାର ? ନବୀ (ସ.ଅ.ଅ) ତିନିଥର କହିଲେ: “ତୁମ ମା’!” ଚତୁର୍ଥଥର ରେ କହିଲେ: “ତୁମ ବାପା।” (ସହୀ ମୁସ୍ଲିମ)।
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ମା’ଙ୍କୁ ଦେବୀର ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି। ମା’ ସିତା, ମା’ ଦୁର୍ଗା, ମା’ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା – ସମସ୍ତ ରୂପ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବନଦାତ୍ରୀ, ସଂରକ୍ଷକା, ଓ ପ୍ରେମ ମୂର୍ତ୍ତି ରୂପେ ମା’ଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
“ମାତୃଦେବୋ ଭବ।”, ଅର୍ଥାତ ମା’ ହେଉଛନ୍ତି ଦେବତା ସମାନ – ଏହି ବେଦବାଣୀ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ଧାରା ରୂପରେ ପ୍ରଚଳିତ।
ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମର ଆସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ମା’ ମାରିଆମଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଓ ପବିତ୍ରତାର ଚିହ୍ନ ମାନାଯାଏ। ଇସା ମସୀହଙ୍କର ଜନ୍ମ ମା’ ମାରିଆମଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଘଟିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ତିନି ଦୈବି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ତ୍ୟାଗ ଓ ସାହସ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ।
ବୁଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ମାତୃପିତାଙ୍କୁ କର୍ମ ଫଳରେ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଲୋକେ ବୁଝିବା ଉଚିତ ଯେ, ମାତା ଓ ପିତା ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ଓ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରେ।
ଆଜିର ଦିନରେ, ଯେଉଁ ଦିନକୁ “ମା’ ଦିବସ” ବୋଲି ପାଳନ କରାଯାଉଛି, ସେହି ଦିନ ମାତ୍ର ଏକ ଦିନ ମାନି ବା ମା’ଙ୍କୁ ଫୁଲ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରା କରାଯିପାରିବ ନାହିଁ। ମା’ ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦିନ ଜନ୍ମଦାନ, ଶ୍ରମ, ନିଦ୍ରାହୀନ ରାତି, ଭୋକା ରହି ଆମକୁ ଖୁସି ଦେବା ପ୍ରତିକ।
ମୁଁ ଚାହେଁ ମୋ ଶବ୍ଦ ହେଉ – ତୁମ ପାଏଁ ଶିଶିର ବିନ୍ଦୁ,
ତୁମ ପାଏଁ ଲେଖିଦିଅ ଆଶିର୍ବାଦର ଗୀତ।
ମୁଁ ଚାହେଁ – ମୋ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାମ ହେଉ – ତୁମ ସମ୍ମାନ,
ମୁଁ ଚାହେଁ ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ୱାସ ହେଉ ତୁମ ଦେବତା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା।
ମା’ ପାଇଁ ସବୁ ଦିନ ହେଉ ମା’ ଦିବସ, ଏହା ହେଉ ସଂସ୍କୃତି, ଧର୍ମ ଓ ମାନବତାର ଅଂଶ। ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଏହି ମହାନ ଦିବସରେ ଏକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉ – ମାତୃପିତାଙ୍କ ସେବା ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଆମ ଦୈନିକ ଜୀବନର ଅଭିନ୍ନ ଅଂଶ ହେବା ଉଚିତ।
ଅନସାର ଅଲୀ ଖାଁ
ଢେଙ୍କାନାଳ